Loading...
నా రాతలు లేబుల్‌తో ఉన్న పోస్ట్‌లను చూపుతోంది. అన్ని పోస్ట్‌లు చూపించు
నా రాతలు లేబుల్‌తో ఉన్న పోస్ట్‌లను చూపుతోంది. అన్ని పోస్ట్‌లు చూపించు

15, నవంబర్ 2017, బుధవారం

ఉత్పలములు

అప్పుడప్పుడూ వ్రాసుకున్న పద్యాలలో కొన్నిఉత్పలమాలలు -

ముగ్గురమ్మలు-

వీణను చేతఁ బూని యలివేణిగ బ్రోచిన వాణి రూపమై
పాణిని శూలమున్నిలిపి భక్తుల గాచిన గౌరి రూపమై
రాణిలు తీరుగా ధనపు రాసుల నిచ్చిన లక్ష్మి రూపమై
రాణిగ నిల్చి, యో జనని , రాజిలు భక్తిని నిల్పు నా మదిన్.

ప్రవచనకర్త -

వేదిక పైన నిల్చి సభ విస్మయమంద వచించు శక్తితో
సాదరభావనన్ పరులు సంతసమందగ నుండు భక్తితో
సోదరులంచు నెల్లరకు సూక్తుల నెప్పుడు నేర్పు యుక్తితో
తా దరి జేరు వారలకు ధర్మపు మూర్తిగ నిల్చె నీతడే.

రైతు -

బీటలు వారెనే పుడమి బీదతనంబున రైతులేడ్వగా
మాటలు కాదు సేద్యమును మానక జేయుట నేటి రోజునన్
నాటిన పైరు వచ్చునని నమ్మకమన్నది లేకపోయెనే
చేటగు కాలమే జనుల చింతల బెంచుచునుండెనే హలా!

కవి-

ఎవ్వరు నేర్పిరో మరుల నిట్టుల నద్భుత రీతులందులన్
మువ్వల సవ్వడో యనగ మ్రోవగ జేయుచు జెల్గెనీతడే!
పువ్వుల తావిలో కలము ముంచుచు వ్రాసెనొ! బొండు మల్లెలన్
రువ్వుచు, నిల్పె నిజ్జగము రోయక నుండగ భావుకత్వమున్.

పెళ్ళిలో ఆశీర్వాదము -
యుక్తవయస్కులందరకు యోరిమిఁ దప్పక మున్నె జోడుగా
భక్తినిఁ బంచయజ్ఞములఁ బాలన జేయుమటంచు, వారలన్
ముక్తినిఁ జేర యోగ్యులను ముందుగ జేయు మహోత్సవమ్మిదే!
వ్యక్తముఁ జేయవచ్చితి, వివాహపు తంతు శుభాశయమ్ములన్.
   -----లక్ష్మీదేవి.                           


9, సెప్టెంబర్ 2017, శనివారం

కర్మయోగమా? కర్మసన్యాసయోగమా?

భారతీయం ప్రవృత్తి , నివృత్తి మార్గాలను రెండిటినీ విశ్వసిస్తుంది. బోధిస్తుంది. కానీ ప్రధానంగా ప్రవృత్తిమార్గం ఎందుకైందిఅంటే నివృత్తి మార్గం బహు క్లిష్టమైనది.
--
భగవద్గీత -కర్మయోగాన్ని, కర్మసన్యాస యోగాన్ని రెండిటినీ భగవద్గీత వివరిస్తుంది.
అర్జునుడు అడుగుతాడుకూడా. కృష్ణా, మీరు ఒకపరి కర్మసన్న్యాసమును, ఆ వెంటనే కర్మయోగమును ప్రశంసించుచున్నారు.ఈ రెండిటిలో నాకు శ్రేయస్కారి యగు దానిని నిశ్చయించి చెప్పుడు అని.
రెండూ పరమశ్రేయస్సును కలిగించునవియే అనేదే(మూర్ఖులే ఇవి వేరు వేరు ఫలాలనిచ్చునని భావిస్తారని కూడా) భగవానుని నిశ్చయాత్మకమైన సమాధానము. అయితే సాధనయందు సులభమైనది కాబట్టి కర్మయోగము శ్రేష్ఠమైనది అని చెప్తాడు.
ఎందుకంటే శరీరధారికి కర్మసన్యాసము అంత సులభమైనది కాదు. ఇంద్రియములు చేసే పనులన్నీ ఊపిరి పీల్చడముతో సహా కర్మాచరణ అయినపుడు ఏ శరీరధారికీ అది అంత సులువైనది కాదు. (మనస్సునునిగ్రహించడం మరింత కష్టసాధ్యము)
అందుకే కర్మ త్యాగము కన్నా, కర్మఫల త్యాగము మంచిదని , నిష్కామకర్మ ఉత్తమమని చెప్పబడుతోంది.
--
బౌద్ధము దీనికి వ్యతిరేకమైనదాన్ని కనుగొన్నదని అనుకోను. ఇందులో అత్యుత్తమమైనదని ఒకదాన్ని ఎంచుకున్నది.
ఇందులో ఒకదాన్నే ఉత్తమమని భారతీయం నిర్ణయించదు. ఎందుకంటే ఎవరికి ఏది సాధ్యమో దాన్ని నిర్ణయించుకోవడం మంచిదని భావిస్తుంది. ఉదాహరణకు క్లోజ్/ ఓపెన్ బుక్ పరీక్షలను నిర్వహించే వారికి ఆ యా స్థాయిలననుసరించి నిర్వహించడం అవసరమని మనకూ తెలుసు కదా?
అలా కాదని నివృత్తి మార్గమే దిక్కని బోధించడం వల్ల, జ్ఞానులైన వారు కర్మల పట్ల అశ్రద్ధను కలిగించిన వారవుతారు. ప్రకృతి సిద్ధమైన గుణములతో ప్రభావితమై కర్మలలో ఆసక్తి కలిగినవారిని నిరోధించడం మాత్రంచేత వారికి కర్మసన్యాసము పట్ల శ్రద్ధ రావడం కష్టం. పైగా ఇది విపరీత పరిణామాలకు దారితీసే పరిస్థితులూ ఏర్పడతాయి. ఏర్పడడం వల్లే బౌద్ధం ఇక్కడ నిలువలేదు. ప్రాపంచిక విషయాలను వదులుకోవడం కష్టమైన అనుచరులకు అది దారి చూపలేకపోయింది. ఆ కష్టమైన దారికి ఒక ఊతకఱ్ఱను గానీ ప్రత్యామ్నాయాన్ని కానీ అందించలేనందు వల్లే అది విఫలమైంది.
--
కర్మాచరణను ఆలంబనగా అది అంగీకరించనందువల్ల అది ఇక్కడ ద్వేషానికి గురి అయి ఉండవచ్చు. కానీ అది ఉన్న ప్రాంతాలలో కూడా అది ఉంది అంతే గానీ, భౌతిక/ప్రాపంచిక లంపటాన్ని(కర్మాచరణను) వదలడం అనే విషయంలో ప్రభావాన్ని చూపించిందా అన్నది సందేహమే.
--
ఏదో ఒక ప్రయత్నము చేయనీ అని విడువడమే మంచిదికానీ, అసలు ప్రయత్నం పట్లే ఆసక్తి పోయేటట్లు చేయకూడదు కదా. ఏ ప్రయత్నాన్నీ విలువలేనిది గా తీసిపారేయకుండా, ప్రోత్సహించడం వల్ల కొన్ని ప్రయత్నాలు శీఘ్రంగాను, కొన్ని నిదానంగాను ఫలితాలను ఇస్తాయి.
---
కళలు మనోరంజకం కాకుండా అస్తిత్వాన్ని పొందలేవు. అప్పుడది ఇంద్రియాశ్రితమే అన్నది సుస్పష్టం.వీటికీ నివృత్తి మార్గానికీ చుక్కెదురు కదా?
ఇంద్రియ నిగ్రహం, మనోనిగ్రహం అన్నది కూడా కాకుండా పూర్తిగా ద్వంద్వాలకు అతీతంగా ఉన్నప్పుడే నివృత్తి మార్గం సాధ్యం. అదీ ఆచరించినవారు ఇక్కడ ఉన్నారు. కానీ అది అతిక్లిష్టం.
----
కారణరహితం గా అంతర్ముఖుడవడం-ఈశ్వరుడు ,నరనారాయణులు, దక్షిణామూర్తి , సనకసనందాదులు అంతర్ముఖులే అయి ధ్యానిస్తారన్న ఉదాహరణ ఉండనే ఉంది. రమణమహర్షులు ఇప్పటి ఉదాహరణ.
మానవమాత్రుల్లో మనకు తెలిసిన పరిధిలో ఉదాహరణలు పరిమితమై ఉండవచ్చు. హిమాలయాల వంటి చోట ఇప్పటికీ ఉండవచ్చు.
ఇక ఆనందాన్ని అనుభవించినపుడు అది బ్రహ్మానందం, ఆనందాన్ని కాక వస్తువు ద్వారా అనుకున్నప్పుడు మాత్రమే ఆనందం దూరమౌతుంది. అహం బ్రహ్మాస్మి అన్న దానిలో పరమార్థం ఇదే కదా.
----
నేను, నాది అనుకున్నపుడే దుఃఖమని చెప్పబడింది. ఉన్నదంతా ఒక్కటి. అదే ఉంది, ఇంకోటేదీ లేదు అన్నప్పుడే ద్వంద్వాతీతమౌతుందనీ చెప్పబడింది. అప్పుడే నాది అనేది నాది కాదు అనేది రెండు ఉండవు.
మాస్నేహితురాలు అందమైన ఇల్లు దారిలో కనబడగానే అబ్బ ఎంత అందంగా ఉందో అనేది.
మరుక్షణం అటువంటిది నాకుంటే ఎంత బాగుండునో అని చింతించేది. మొదటి క్షణంలో ఉన్నదే ఆనందం. నాది,నాదికాదు అన్న ఆలోచన ఇప్పుడు అవసరమా అనిపించేది నాకు.
:) ఇది  బోధ కాదు. నాకు ఏది ఎంత అర్థమైందో అదే చెప్తున్నానంతే.

29, మే 2017, సోమవారం

చిన్న చర్చ

రచయిత్రి నిడదవోలు మాలతి గారికీ నాకూ జరిగిన చిన్న చర్చ-సుఖదుఃఖాలు, సదసత్తులు, జన్మాంతర కర్మఫలాల గురించి మామూలుగా మనకొచ్చే సందేహాల గురించి ఒక చిన్న చర్చ - కథ రూపంలో.
**********************************************************************************
[[గమనిక:   ఈమధ్య నేను చదువుతున్న కొన్ని పుస్తకాలవల్ల నాకు కలిగిన కొన్ని సందేహాలకి అక్షరరూపం ఈకథ. నాకే అయోమయం కనక మీకు కూడా అయోమయంగానే తోచవచ్చు. చదువుతారో లేదో నిర్ణయించుకోడానికి వీలుగా ఉంటుందని ఈవిషయం చెప్పడమయినది. ధన్యవాదాలు.- నిడదవోలు మాలతి.]
అసలు పోస్ట్ లింక్ ఇక్కడ నొక్కి చూడవచ్చు.
***
బ్రహ్మానందం బిక్కుబిక్కుమంటూ ఓమూల నక్కి, రెండు పిడికెళ్ళు గుండెలకి హత్తుకుని ముడుచుక్కూర్చుని ఉండగా –
పోలీసులు ఇల్లంతా వెతికేస్తున్నారు. ఇక్కడ చూడు అక్కడ చూడు అంటూ ఒకొరికొకరు ఆనవాళ్ళు, ఇది చూడు, అది చూడు అంటూ సందేహాలు…
ఒణికిపోతూ ఒక మూల నక్కి కూర్చున్నాడు భోజరాజు. ముచ్చెమటలు పోసేస్తున్నాయి. ఇదెక్కడిగోలరా బాబూ అంటూ నెత్తి బాదుకుంటున్నాడు బ్రహ్మానందం మౌనంగానే, మనసులోనే.
ఏమయిందేమయిందంటూ వాకిట్లో ఆడా, మగా పిల్లా పెద్దా అని లేక అన్ని రకాల శాల్తీలు గుమి గూడి గోలగోలగా మాటాడేస్తున్నారు.
తుపాకీతో కాల్చీసేట్ట.
ఎవర్ని?
ఏమో
స్కూల్లో పిల్లాణ్ణిట.
ఎందుకెందుకు?????
ఏమో11111
నిజంగానే?
లేదు లేదు. కాల్చీలేదు, బెదిరించాడంతే.
బెదిరంచడం కూడా నేరమే, తెలుసా?
అసలెందుకు బెదిరించేడూ?
ఏమో ఏమో …
రామ రామ కలికాలం
అంతే మరి. పిల్లలేదో మాటా మాటా అనుకుంటారు, ఆమాత్రానికే కాల్చిపారేయడఁవా?
***
“కలా, బాబూ?”
తల కాశీబోండాలా ఆడించేడు.
“పోనీలే. కలే కదా.”
“కాదు కాదు, చాలా నిజంలాగే ఉంది. నన్ను జైల్లో పడేశారు. ఆ జైలుకూడు రామరామ మట్టిగడ్డ నయం.”
“పోనీ, కలలో నేరానికి కలలోనే శిక్ష అయిపోయిందనుకో. ఇప్పుడు జైల్లో లేవు. వంటింట్లో ప్రవీణ కమ్మని భోజనం తయారు చేస్తోంది.”
“ప్రవీణెవరూ?”
“పూర్వజన్మలో నీభార్యలే.”
“పూర్వజన్మలో భార్య ఇప్పుడెలా ఇక్కడికి వచ్చింది?”
“ఇప్పుడు ప్రవీణ కాదులే. రామావతారం, నీ వంటవాడు.”
“నాకు వంటవాడు లేడు.”
“ఇప్పుడున్నాడులే.”
“సరే. ఇంతకీ మీరెవరు?”
“నేను కూడా నీ పూర్వజన్మనుండే వచ్చేను. తాతయ్యని.”
“ఓ, తాతయ్యా, అవును సుమా. నాకు బాగా జ్ఞాపకఁవే. పక్కవాళ్లపొలంలోంచి సీమ చింతకాయలు నీకిష్టమని తెస్తే, చింతబరికె పుచ్చుకు వీపు చీరీసేవు దొంగతనం తప్పు అని చెప్పడానికి.”
“ఏంటో అప్పట్లో అంతే తెలిసింది. పాపం, ఒళ్లు వాచిపోయింది. కానీ మరొకటి కూడా ఆలోచించు. అందుకేనేమో, ఆ దొంగతనంకారణంగానేమో ఇప్పుడు జైల్లో పడ్డావు. పాపకర్మ.”
“కలలో జైల్లో పడ్డాను. అంతకుముందే నువ్వు చింతబరికెతో బడితెపూజ చేసేవు. మరి అప్పు తీరిపోయినట్టే కదా?”
“ఏమో, తెలీదు. అదొక్కటే కాదు కదా. ఇతర కర్మలు కూడా చేసి ఉంటావు కదా. అవన్నీ లెక్కలోకి వస్తాయి. నువ్వు ఈ జన్మలో సద్వర్తన, సజ్జనసాంగత్యము, శాస్త్ర పురాణాది అధ్యయనములతో ఆ పాపములను ప్రక్షాళన గావించుకుని ఆత్మను పరిశుద్ధము చేసుకొనవచ్చును.”
***
బ్రహ్మానందానికి అంతా గందరగోళంగా ఉంది. విడదీసేకొద్దీ బిగుసుకుంటున్న ఉచ్చులా ఉంది కానీ ముళ్లు విడేమార్గం కనిపించడంలేదు. మళ్ళీ ఆలోచనలో పడ్డాడు తాతగారు చెప్పినమాటలు మననం చేసుకుంటున్నట్టు.
నేను ఉన్నాను ఈదేహము నాది, నేను సుఖమో దుఃఖమో అనుభవిస్తున్నాను వంటి భావనలు భ్రాంతి మాత్రమే. అది శుద్ధచైతన్యము యొక్క భావన. ఆ భావనే వ్యష్టిగా రూపిస్తున్నాడు. దృక్‌దర్శనముద్వారా దర్శించునది దృశ్యము. ఈ దర్శనము, దృశ్యము కూడా భ్రమే. ఈదృశ్యము కలవంటిదే. నిజంగా ఏమీ లేవు. సరే. ఇది అంగీకరిస్తాను. మరి అయితే …
కలలో నేరం చేసేను. కలలోనే పోలీసులకి పట్టుబడ్డాను. కలలోనే జైల్లో పడ్డాను. మేలుకున్నాను. పోలీసులు లేరు. జైలు లేదు.
జీవితం కలలాటిదే అనుకుందాం. జరుగుతున్నదంతా భ్రాంతి. నిజంగా చంపేవాడు లేడు, చచ్చేవాడూ లేడు. ఈ అసత్త భ్రాంతిరూపంలో చేసిన అకృత్యాలకు ఈ దేహం శిక్ష అనుభవిస్తుంది. కలలో నేరానికి శిక్ష కలలోనే అనుభవించినట్టు, ఈ జీవితంలో చేసిన కర్మలకి ఇక్కడే శిక్ష అనుభవించడంలో అర్థం ఉంది. మళ్లీ నరకం వేరే ఎందుకు? ఇది ఒక సందేహం.
రెండో సందేహం, నరకం, స్వర్గం కూడా చిత్తము, అహంకారమువలన కలిగిన భావములు అని కూడా చెప్పేరు. అలా అయితే నరకములో పడతానేమో అన్నభావానికి ఆస్కారం ఉండకూడదు.
మరో సంశయం – వ్యష్టి ఒక చిత్తముయొక్క చిద్రూపము. బ్రహ్మమనసులో ప్రభవించిన భావానికి ప్రతిబింబము. దీనికి ఇచ్చిన దృష్టాంతము సముద్రము. అదే దృష్టాంతము తీసుకుందాం. నేను దోసిలిలో సముద్రపు నీరు తీసుకుంటాను. నాదోసిలిలో నీరు సముద్రపునీరుకంటె వేరు కాదు. నేను ఆనీరు మళ్ళీ సముద్రములోనికి వదిలస్తే ఆ సముద్రములోనే కలిసిపోతుంది. అసత్త సత్తలో లయమయిపోతుంది. ఇది సత్త, ఇది అసత్త అన్న వేర్పాటు లేదు. ఇలా వేరు కాని అసత్త పునర్జన్మ ఎలా సాధ్యం? నాదోసిలిలోంచి సముద్రములోకి వదిలిన నీరు ఇదీ అని వేరు పెట్టి చూపలేం కదా. అంతే కాదు. ఒకొక జన్మలోనూ ఆ చిత్తమునకు సంబంధించిన లోకవ్యాపారలములవల్లనూ, బంధుమిత్రులవల్లనూ మరిన్ని వాసనలు ఏర్పడతాయి కదా. అంచేత ఏ ఒక్కజన్మలో వాసనలు నిర్మూలించుకుని శుద్ధచైతన్యమునకు చేరువ కావాలన్నా కొత్తవి కూడా చేరుతూ ఉంటాయి కనక సంపూర్ణంగా శుద్ధచైతన్యములో లయమగుట అన్నది భ్రమే అనిపిస్తోంది.
లీలోపాఖ్యానంలో లీల వెనకటిజన్మ, ఆజన్మలో భర్త పిల్లలు— ఇవన్నీ సరస్వతీదేవికరుణవల్ల పునః దర్శించడం జరుగుతుంది. అదే అసత్త పునః జన్మించిందంటే అసత్తకి ప్రత్యేకమైన వ్యక్తిత్వం ఉందనే కదా.
***
అంతకంటె ముందు మరో ప్రశ్న. ఆ శుద్ధచైతన్యస్వరూపుడు మొదట్లోనే అసలు దుష్టభావనలు అన్నవే లేకుండా మనిషిని పుట్టించి ఉండవచ్చు కదా. నేనొక ప్రోగ్రాం రాస్తాననుకో. అది నిష్ఫలమౌతుంది అనో దుష్ఫలితాలను ఇస్తుంది అనో అనుకుంటూ రాయను కదా.
“రాయవు. కానీ అలా వికటించడం జరుగుతోంది కదా. ఇదీ అలాటిదే.”
అదీ నిజమే. కానీ నేను మానవమాత్రుడను. నాది పరిమితజ్ఞానం. ఆ శుద్ధచైతన్యస్వరూపుడు అపరిమితుడు, జ్ఞానస్వరూపుడు కదా!
***
అసలు స్వర్గసుఖాలు అంటే ఏమిటి? ఈ వేదాంతగ్రంథాల్లో సైతం స్వర్గం వర్ణించినప్పుడు విందులు, వినోదాలు, ఉద్యానవనాలలో విహారాలు వర్ణిస్తున్నారు. అవే స్వర్గసుఖాలు అయితే, భూలోకంలో సుఖాలకీ స్వర్గసుఖాలకీ ఏమిటి వ్యత్యాసం?
అసలు సుఖదుఃఖాలు సమదృష్టితో స్వీకరించాలనుకున్నప్పుడు ఈ స్వర్గసుఖాలను ఆశించడం కానీ అనుభవించడం కానీ కూడా గర్హనీయమే కదా. కష్టాలు సుఖాలు ఒక్కలాగే స్వీకరించాలంటే సుఖం కూడా స్వీకరించవచ్చు కదా.  అసలు ఏది సుఖం, ఏది కష్టం …
కష్టసుఖాలు అనుభవించేది దేహమే కాని చిత్త కాదు అనుకుంటే, కష్టాలనూ, దుఃఖాలనూ ఎందుకు హేయంగా వర్ణించడం?
లవణరాజుకథలో లవణరాజు మానసికంగా యాగం చేసి, యాగంలో తప్పనిసరిగా ఆచరించవలసివచ్చింది. ఆహింస కారణంగా 60 సంవత్సరాలు హేయమైన జీవితం గడుపుతాడు. ఛండాలస్త్రీని వివాహమాడడం, సంతానం, మాంసభక్షణ వంటివి నీచమైనవిగా చిత్రించడం జరిగింది ఇక్కడ. సుఖదుఃఖాలు సమమే అనుకున్నప్పుడు ఇది ఉత్తమము, ఇది హేయము అన్న వివక్షకి అర్థముందా?
***
సముద్రపొడ్డున కూర్చున్న బ్రహ్మానందం చుట్టూ మరొకసారి పరికించి చూసేడు. పిచికగూళ్లు కట్టుకుంటున్న పిల్లలు, గాలిలో ముళ్లచిగుళ్ల పరుగులు తీస్తున్న రావణాసురుడితలలు, ఊసులాడుకుంటూ చెట్టాపట్టాలేసుకుని పోతున్న యువజంట, వాళ్లని చూస్తూ గతాన్ని నెమరువేసుకుంటున్న ముసలాయన, మరమరాలబండిచుట్టూ చేరిన జనం …
వీళ్ళంతా ఏమైనా ఆలోచిస్తున్నారా? వీళ్ళకి తనకి వచ్చినలాటి ఆలోచనలు అసలు ఎప్పుడైనా వస్తాయా? వాళ్ళు ఈ క్షణంలో మాత్రమే బతుకుతున్నారా? నాలాటి చింత లేనివారిగతి ఏమవుతుంది? పక్షులుగానో, మృగాలుగానో, పురుగులుగానో పుట్టినజీవుడు ఎలాటి సత్కార్యాలు చేయగలడు? వాటికి విముక్తి ఎలా ఎప్పుడు కలుగుతుంది?
నీళ్ళలో ఆడుతున్న పిల్లలు పొలోమంటూ అరిచి దూరంగా పరుగెత్తేరు. అటు చూసేడు. ఉవ్వెత్తున లేచిన కెరటం ఒకటి తృటికాలం అలా గాలిలో నిలిచి, ఫెళ్లున విరిగిపడింది.
“నీ విచక్షణ అలా కొనసాగించు. నీకే తెలుస్తుంది జవాబు తగుసమయం ఆసన్నమయినప్పుడు.”
ఉలికిపడి చుట్టూ చూసేడు. ఆసందేశం ఎక్కడినుండి వచ్చిందో ఎంత తన్నుకున్నా అర్థం కాలేదు.
***
(ఇందులో ఉదహరించిన కథలు -లీలోపాఖ్యానం, లవణరాజుకథ యోగవాసిష్ఠం గ్రంథంలోనివి)
(మే 25, 2017)---వ్రాసినవారు నిడదవోలు మాలతి.
ఇక నా వ్యాఖ్యలు-
లక్ష్మీదేవి అంటున్నారు:
ఈ మార్గంలో ఉన్న అన్వేషకులకు వచ్చే సందేహాలతో ఇంత సులువుగా ఒక కథరూపమిచ్చారు.
బాగుంది.
విడదీసేకొద్దీ…..నిజమే. కానీ వేటికి ముడిపడే అవకాశముందో ఆ అవకాశమే విడిపోడానికీ దారి చూపిస్తుంది.
మెళ్ళో ఉన్న రెండు గొలుసులు ముడిపడుతుంటాయి, ప్రయత్నం చేసి విడిపించేటపుడు
మనకెంత నమ్మకం! ఖచ్చితంగా విడిపించగలమని తెలుసు. పైన తీగకు ఆరేసిన బట్టల్లోంచి
ఒక గుండీయో, హుక్కో జడలో ఇరుక్కుంటేనో! మనం తీస్తాము నమ్మకంగా; రాలేదు, కనిపించలేదు
అంటే మన తలపైకి చూడగలిగేలా ఇంకొకరిని పిలుస్తాము. ఇక సమస్యే లేదు. విడిపోతుంది ఔనా!
అప్పటికీ విడలేదా, కత్తెర పాత్ర అవసరమౌతుంది.
ఇక దోసిలి, నీళ్ళు- దోసిలిలో ఉన్నవి చక్కగా సముద్రములోకి వెళ్ళగలిగితే సరి. ఇక ఐక్యమే,లీనమే.
ప్రతి బిందువు, అందులోని ప్రతి కణమూ చేరిందంటేనే- కొన్ని చేతిలో ఉండిపోతాయి ,
కొన్ని దుస్తులమీద, కొన్ని ఇంకొకరి కోసము ఇవ్వాల్సి వస్తుంది. అన్నీ ఒక్కసారే
సముద్రంలో కలిసే అవకాశం ఎక్కడా??
కాబట్టి మళ్ళీ జన్మ వచ్చినంత మాత్రాన ప్రత్యేక అస్తిత్వం ఉన్నట్టు నిరూపణ కాదు.
ఇక శుద్ధచైతన్యస్వరూపునికి ఈ పనులేల అన్నదానికి లీలావిలాసాలని తప్ప ఇంతవరకూ
ఇంతకు మించిన తృప్తినిచ్చే సమాధానం దొరకలేదు. ఎంతమందికి దొరకగలదా సమాధానం?
తెలియదు.
ఇక ఈ సుఖాలు, ఆ సుఖాలు వ్యత్యాసాలు తెలుస్తాయా? ఏమో, ఏ తొమ్మిదో తరగతి పిల్లాడికీ
పదో తరగతి మార్కులలో అంత గొప్పేం ఉందిలే అనిపించదు. ఒకవేళ అనిపించినా ఏ లెక్కల
మాస్టారో , ఇష్టమైన మామయ్యో మెచ్చుకోలు సంపాదించాలనే ఆశలోనో ఏముందిలే అనిపించదు.
దీనికన్నా గొప్పదొకటుంది అనే మాయలోనే అందరం ఉంటాం.
సమదృష్టి – ఇదంత తేలిక కాదు. అస్సలు తేలిక కాదు. చెప్పడం, అనుకోవడం కన్నా
ఆచరించడం దాదాపు అసాధ్యం. ఎవరెన్ని కబుర్లు చెప్పినా. ఒక పరిపక్వత అది. దుస్సాధ్యం కాదు.
సంకల్పబలాన్ని బట్టి అలవడనూ వచ్చు.
అనుభవించేది దేహమే కానీ, దేహంలోపల నేను అన్నదానికి హేయమూ, ప్రియమూ తెలుస్తూ
ఉంటాయి. సమదృష్టి – ఇది వస్తే ఆ పైన ప్రియహేయాలు తెలియవు.
అందరూ – ఆలోచించరు. ఆ క్షణంలో మాత్రమే , ఆ సుఖదుఃఖాలలో మాత్రమే, ఆ శరీరంలో
మాత్రమే, ఆ జన్మలో మాత్రమే బతుకుతుంటారు. చింత లేని వారి గతి ఏమవుతుందంటే ఆ చింత
వచ్చేదాకా కొనసాగుతుంది. అందుకే పోయినవారికి ‘సద్గతులు’ ప్రాప్తించాలని కోరడం
మనకుంది.
వేరే జీవులుగా ఉన్నప్పుడు సంకల్పించి కాకపోయినా కాకతాళీయంగా విముక్తి మార్గంలో నడువ
సాధ్యమౌతుంది.
అందుకే మానవజన్మ ఉత్తమము అంటారు. సంకల్పించి, తెలిసికొని, చింతించి, విముక్తి పొంద
వచ్చని.
అయినా మీరన్నట్టు , పెద్దలందరూ అన్నట్టు తగుసమయం వచ్చినపుడు అన్నీ తెలుస్తాయి.
మీకు తెలియనివి కాదనుకోండి. అయినా ముళ్ళలో ఇంకొక్క ముడి గురించి చెప్దామనుకుంటున్నా, ఇంకా వేరే చదివేవాళ్ళ కోసమైనా.
కొన్ని ముళ్ళు అవే పడతాయి. (బంధాలు) సుఖము, దుఃఖము రెండురకాలవీను.
కొన్ని మనమే తగిలించుకుంటాము. వీటిలో కూడా పై రెండు రకాలుంటాయి.
సుఖమిచ్చినా, దుఃఖమిచ్చినా, అవే తగులుకున్నా, మనం తగిలించుకున్నా, వదిలించుకోవడం ఇష్టమున్నా, లేకపోయినా, చేతనైనా, కాకపోయినా
వదలడం జరుగుతుంది. స్వంతంగా కాకపోతే, అనుసరణగానో, లేక బయటి సహాయంతోనో.
ఉదాహరణగా పైన వ్యాఖ్యలో చెప్పినట్టు పొడవైన తల జుట్టు ఎక్కడన్నా ఇరుక్కునప్పుడు చిన్న అతిచిన్న వయసులో అసలు తెలియదు, ఏదో ఒక చిదానందంలోనే ఉండడం జరుగుతుంది.
ఒక్కొక్క వయసులో, ఒక్కొక్క సమయంలో నొప్పి కలుగుతుంది , ఏడుపూ వస్తుంది.
ఒక్కొక్క సారి ఈ నొప్పి కూడా అంత బాధించక వేరే కారణాల వల్ల నే విడిపించుకోవడం జరుగుతుంది.
ఒక్కో సారి మనవల్ల కానేకాదు. వేరే వాళ్ళు ఓదార్చవలసి వస్తుంది, విడిపించాల్సి వస్తుంది. కత్తిరించాల్సి వస్తుంది.
లేదా అలాగే చిక్కుపడి నొప్పి అనుభవించాల్సీ వస్తుంది.
ఇవన్నీ జుట్టు చిక్కుకున్నప్పుడే కాదు, భవ బంధాలలో చిక్కుకున్నప్పుడూను.
అసలు బాధ తెలియక ఆనందంలోనే ఉండడం,
బాధపడడం,
గొడవలు పడడం, దూరమవడం, దగ్గరవడం, రెండూ చేయలేకపోవడం,
చివరికి గురువు నో , ఆధ్యాత్మికతనో శరణు జొచ్చి వారి ద్వారా ముక్తి పొందగలగడం,
లేదా ఆ మార్గంలో వెళ్ళలేకో, ఇష్టంలేకో ఆ పంకిలంలోనే పడి కొట్టుకుంటూ ఉండడం.
ఇలా జీవి పయనం జరుగుతుంటుంది.

2, ఫిబ్రవరి 2017, గురువారం

కొన్ని పద్యాలు

శార్దూల విక్రీడితము-
తల్లీ! విద్యల నేర్వ నాశగలిగెన్, దక్కించు, దీవించు, వ
ర్ధిల్లన్ కూర్మిని విద్యలందుఁ, గనుమా! దేవీ, సతీ,శారదా!
తెల్లంబై సకలంబు, జ్ఞానమది యుద్దీపింప నన్యంబు నే
నొల్లంబోవను, పాదపద్మములనే యుండంగ కాంక్షించుదున్.

మధ్యాక్కర-
మంచిది, కానిది యన్న మాన్యవిచక్షణ తెలియ
కొంచెము విజ్ఞత యుండు గొప్పలక్షణమును మాకు
పెంచుము, లోకము నందు పెరుగు సమరసము తల్లి!
యుంచుము కరుణను నీదు యుల్లమునందు నెన్నడును.
ఆటవెలది-
సృష్టికర్తనెంచి సేవలఁ జేయగా బుద్ధినిమ్ము మాకు మ్రొక్కుగొనుచు.
దృష్టిదోషమెద్దొ తీసి సత్యమరయ, గర్వమతిశయించు కతము మాన్పు.
----------------------
మత్తేభవిక్రీడితము-
జననీ జానకి! రామచంద్రు సతి! యో సాధ్వీలలామా! కటా,
కనుమా లోకము, నేఁడు నీదుకథలో కల్పించె భ్రాంతుల్ కదా!
నిను, నీ ధీరతనున్, సుశీలతఁ దపో నిష్ఠన్, నిదానించి నెం
చను లేరీ యధముల్, సహించతరమే, సాధ్యమ్మె, నాకెన్నడున్?
శార్దూలవిక్రీడితము-
శ్రీరామా! వినుమయ్య, నేటికిలలో సీతాలలామన్, సతిన్,
నేరమ్మెంచితివంచు, లోకులు సదా నిందించుచున్నారనన్,
శ్రీరామామణి నంతగా మనసులో సేవించువారే కదా
వారంచున్, కరుణించి యేలెదవహో, పాలించు దైవమ్ముగా.

------------------------------
పల్లెల ప్రకృతినిఁ జూడుము,
కల్లలు కలహముల మనము కఠినమ్మగునే?
పల్లెలను బ్రకృతిఁ జూడుము
కొల్లగ మట్టిఁ బరిమళము కోరిన దొరకున్.
చెండులు, చేమంతులటన్
మెండుగ దొరకునన పత్రమేపాటిదగున్,
పండుగ వేళల ముంగిటి
నిండుగ తోరణముఁ గట్ట నేమి కరువగున్?
విందుల పలు భక్ష్యమ్ముల
నందుచు బంధువులు కూడి యానందముతో
నుందురు, వారల వీరల
పొందుగ మర్యాదసలిపి మురిపెము తోడన్.
-----లక్ష్మీదేవి.

31, అక్టోబర్ 2016, సోమవారం

సాహిత్యం - సమాజం గురించి ప్రచురింపబడిన నా వ్యాసం.

ఆటా వారి 2016 సావనీర్ లో నా వ్యాసం.
https://drive.google.com/drive/folders/0B_oiTh31bVlEcTVfMzBjS21CclU








28, ఏప్రిల్ 2016, గురువారం

ముక్తి

మనసు మూగదనుచు జాలి మానగవలెనోయి! మూగ
తనమేమొమనుజుని తనదు దారినిఁ గొనిపోవుచుండు,
కనుమయ్య! కట్టివేయగల కాఠిన్యమొకయింత లేక
మునుగుచునుందురు జగతిమోహపు సాగరమందు.

ఎల్ల మరచి యాటపాటలేను గొప్పవటంచు నుంద్రు
కల్ల కపటములు లేని కలకల నగవుల బాల్య
మెల్లపిదప లోకములను మిగుల బాగుపరచ కాల
మెల్ల గడుపుచుందు,రేమి మేళులు చేయగ జాలు?

నిజమునెరుగునంతలోన నేల విడుచుకాలమౌను,
సజలనయనములతోడ శంకరుని పదము చేరి,
భజన చేయుచు వేడుకొంద్రు పాహి పాహియనుచునిట్టి
ప్రజలకు బుద్ధినిఁ గలిగి బ్రదుకవరములియ్యవయ్య!

తొలగించగా యీతి బాధ తుదకైన కరుణించవేమి?
శిలవోలె నిలిచితి జాలి చిలుకంగ రావే యదేమి?
కలనైనఁ గనిపించి దారి కానగఁ జేయుమో స్వామి!
యిలపైన వేసట గలిగె యెప్పుడు పిలిపింతువేమి?

పశువునుఁ గాటన కట్టుపగిదిని నేర్పరాదొక్కొ!
నిశియందునహమందు నెపుడు నీమ్రోల నుంచరాదొక్కొ!
వశుడవీవంద్రు భక్తులకు భాగ్యమదియెగదమాకు,
పశుపతీ! దయజూడవయ్య! పరితపించెడు వారిపైన.

----లక్ష్మీదేవి.

15, ఏప్రిల్ 2016, శుక్రవారం

సద్వ్యాపారముల్ నేర్పుమా!

క్క పుత్రకామేష్టిని యోగమబ్బె,
రెండు చేతుల ప్రాప్తించె దండి ఫలము.
మువ్వురు సతులకొసగగ మురిపెముగను,
ల్వురదొ సుతులు జనించినారు కనుఁడు.


పంచచామరము

కులీనుడైన రాజు నిండుకుండ తీరు మానుచున్, 
లే భళీ యటంచు ముద్దు పాపలన్ ముదమ్మునన్
విలాసరీతి నుయ్యెలన్ వివేక గీతి పాడి వా
లెల్లరన్ పరుండజేయు రాజసమ్ము చూడుమా!



Jaya Sri Rama!

శార్దూలవిక్రీడితము
వీరాగ్రేసర! ధాత్రికన్యకతమున్ వేవేల క్రూరాత్ములన్, 
ధీరోదాత్తతతోడఁ గూల్చితి, భళా! దేవా! భువిన్ క్రూరతన్
స్వైమ్మాడెడు ధూర్తమానవులకున్ ద్భావముల్, కూర్మితో
వైమ్మెల్ల హరింపజేయగల సద్వ్యాపారముల్ నేర్పుమా!

6, మార్చి 2016, ఆదివారం

శివ! శివ!




!

శివ! శివ! నీదు పాదములఁ జేరుదు నీదు కటాక్షమున్నచో, 
భవమును దాటిపోనగును పాపము, పుణ్యము, చావుపుట్టుకల్, 
రవ పరిమాణమేని మిగులంగల జాలవు దేవరా! హరా! 
కవనము వ్రాసి నిన్నుఁ గన కౌశలమైన నొసంగనెంచుమా!



21, ఫిబ్రవరి 2016, ఆదివారం

బాగు కొఱకై శ్రమించు, భారమయిపోబోకురా!

వీరసేనల ఊపిరాగెను నీకు ఊపిరులూదగా
దేశభక్తుల గుండెలాగెను నీదు ఆయువుపెంచగా|
ప్రజలసేమము కోరుధీరులుసాగిరసువులుబాయగా
ధ్వజము నిలుపుట పరమ ధర్మమ్మను నిజము నీవెఱుగగా| వీర|
తాత తండ్రులు అమ్మలక్కలు రూపుదిద్దిన స్వేచ్ఛకే
మాట దెచ్చెడు పనులు మూర్ఖపు చేష్ఠలేవో ఎఱుగరా!
జాతి పతనముఁ జేయు చేతలు ఏలరా? నీకేలరా?|వీర|
జయపతాకము నిలుచు వరకే కుశలమనునది నీకురా
భయమరాచకమన్నవెల్లను చొరకయుండును ఎఱుగరా
బాగు కొఱకై శ్రమించు, భారమయిపోబోకురా|వీర|
----లక్ష్మీదేవి.

3, అక్టోబర్ 2015, శనివారం

చిత్రమైనదీ పత్రము!



మొక్కకు పుట్టీ, చెట్టుగ పెంచిన చిత్రమీ పత్రము!

రాలిన వేళల చాచిన చేతుల మిత్రమీ ధాత్రియు!

చక్కటి అందము చెట్టుకు నిచ్చిన రీతినే

నేలకు పంచిన నేర్పును చూడుము మిత్రమా!

20, జులై 2015, సోమవారం

సరిక్రొత్త నిఘంటువు - సరిక్రొత్త హంగులతో - తెలుగు లోకానికి మన బ్లాగర్ల కానుక.

http://www.telugunighantuvu.org/

ఈ చిరునామాలో , తెలుగు నిఘంటువు అనే పేరుతో రంగులతో, హంగులతో అలరారుతూ తెలుగు భాషానురక్తులకు,
1. తెలుగు పదములు, పద్యములు, వ్యుత్పత్తి తెలుసుకోగోరే వారికి,
2 .తెలుగుని ఇతర భాషలోని పదాలతో పోల్చి చూడాలనుకునేవారికి,
3.ఆ యా పదాల్ని పద్యంలోనూ , వచనం లోనూ ఎలా ప్రయోగించారో నేర్చుకోడానికి,
4. పర్యాయ పదాలకోసం వెతికేవారికి,
5. ఒక్కో పద్యానికీ ఛందోరూపం తెలుసుకోవాలని కొన్ని ఉదాహరణలు కావాలనుకునేవారికి,
6. అసలు మన తరానికి నేర్పింపఁబడని బండి ర (ఱ) అంటే శకటరేఫనీ, అరసున్నా నీ ఎలా వాడేవారో తెలుసుకోవటానికీ
ఇలా ఎన్నో రకాలుగా ఉపయోగ పడే ఈ మన నిఘంటువు ని చూస్తారా? అయితే
ఇక్కడ నొక్కండి.

ఇందులో మనం టైప్ చెయ్యగానే పదం తెలుగులో టైప్ అవుతుంది. అందులో ఉన్న పదాలని డిస్ ప్లే చేస్తుంది. అందులోంచి మనకు కావలసిన పదాన్ని ఎంచుకొని ఎంటర్ కొడితే , ఇక ఆ పదం యొక్క అర్థం, ఇతర రూపాలు, వ్యుత్పత్తి, ప్రయోగం, పద లక్షణము (విశేషణమా, ఇంకోటా అనేది) ఇతర భాషారూపాలు అన్నీ కనిపిస్తాయి.
ఈ సరికే కొన్ని తెలుగు నిఘంటువులు ఉన్నా, అందులో కేవలం అర్థం మాత్రమే ఇస్తారు.
"బహుళ శోధన" లో పర్యాయ పదాలు, కొన్ని ఛందో రూపాలకు లభ్యంగా ఉన్న ప్రయోగాలు చూసుకోవచ్చు.

పనిలో పని - అక్కడ ముంగిలిలో కనిపించే సరస్వతీ దేవి ప్రసన్నరూపాన్ని చూడండి. నేను రాసిన మన తెలుగు పాటని కూడా చూడండి.
సూర్యరాయాంధ్ర నిఘంటువుని డిజిటలైజ్ చెయ్యటం అనే ఈ గొప్ప పనికి అంకురార్పణ చేసి, బహు విధ సేవలు అందిస్తూ , నిరంతరం శ్రమిస్తున్న భాస్కరరామిరెడ్డి గారికి నా అభినందనలు.
ఇతోధికంగా ఆర్థిక సహాయాన్ని, సాంకేతిక సహాయాన్ని, యూనికోడ్ లో వ్రాసి సహకరిస్తున్న మిత్రులందరికీ (నాతో సహా) అభినందనలు. ఈ పని చేసే వారిలో కొంతమంది బ్లాగర్లు కాని వారు కూడా ఉన్నారు. వారికీ అభినందనలు.
మనకి మనమే చెప్పుకోవాలి అభినందనలు అని ఇలా...
ఇంకా ఈ నిఘంటు దోగాడే పాపలా తొలిదశలోనే ఉంది కాబట్టి , అయినంతవరకూ పదాలని చేరుస్తూ ఉన్నాం. త్వరలోనే పూర్తిగా అందించ గలమని ఆశిస్తున్నాను.
భాస్కరరామిరెడ్డి గారు అందిస్తున్న మరిన్ని వివరాలు చూడండి.

26, మే 2015, మంగళవారం

ఒల్లకుమమ్మా!


మంగళదాయిని మా గౌరి
జంగమరాయని శ్రీ గౌరి
సింగముపై కొలువై యుండే
బంగరు తల్లీ, మముఁ గనుమా!


త్రుంచగ లోభము, మోహము తొలగగ..
సంచిత కర్మల సంగము విడువగ..

మంచీ చెడులూ నిండిన జగమున
నెంచి మసలుకొను తెలివిడి నిడుమా! ॥ మం॥


కంటికి కనపడు కాయము కతమున
నంటును పాపము పుణ్యములన్నియు..

కంటకమగునవి మోక్షపు దారుల
నొంటరిగా విడ నొల్లకు మమ్మా!
                          
   *         *         *

5, ఆగస్టు 2014, మంగళవారం

ఏది నాది?

                                                
           నాది నాదనియేవు అని ఏదో పాట ఉంది కదా అట్లే మనమందరం నాది నాదని మురిసిపోతుంటాము కదా! కానీ నిజానికి చూస్తే ఏదీ నాది కాదు. ఏదీ మనది కాదు.
              ఉల్లిపొర ఒక్కొక్కటీ విడిపోయినాక కొనాకు ఏమీ మిగలనట్లే మన జీవితంలో కూడా ఒక్కొక్కటీ విడిపోతూ ఉండగా మనదంటూ ఏమీ లేదని తెలిసిపోతుంది. కానీ ఈ తెలియడం ఒక్కొక్కరికీ ఒక్కొక్క దశలో మాత్రమే అర్థమైతుంది. కొందరికి ఎప్పటికీ జీవితమంతా అర్థం కాకపోవచ్చును. కాకపోవచ్చనేముంది ముక్కాల్ భాగం మందికి అర్థమే కాదు. మాట ఒప్పుకున్నా మనసు ఒప్పుకోవడం కష్టం. మనసు ఒప్పుకున్నా ఆచరణలో పెట్టడం కష్టం.
               చిన్నప్పట్నించీ వాడినబట్టలు, పెరిగిన ఇల్లు, చదివిన బళ్ళు, కలిసిన స్నేహితులు అందర్నీ, అన్నిటినీ ఒక్కొక్కదాన్నీ నాది అనుకునీ, నాది కాదు అనుకునీ సులభంగా విడిచేస్తాం. సులభంగా ఎందుకంటే అంతకన్నా మంచిదో పెద్దదో మనకు తగినదో మనకు దొరుకుతుంటే విడిచిపెడుతుంటాం.దొరుకుతుందనే ఆశవంటిదున్నా కూడా  విడిచిపెడుతుంటాం.
        కానీ ఎప్పుడైతే ఇది పోతే మళ్ళీ రాదనీ దీన్ని విడిచిపెట్టలేననీ ఎప్పుడనుకుంటామో అప్పుడే కమ్మేస్తుంది దుఃఖం. ప్రాణం అల్లాడిపోయేంతగా. నాకు కావాలనీ , నేను విడిచిపెట్టననీ పోరాటాలు/హింసలు ఎన్నో.
అయినా జరిగేది జరక్కమానదు.
        పెళ్ళయితే ఆడపిల్లలు, ఎంతలేదన్నా కాదన్నా కొన్నాళ్ళ తరువాత అయినా మగవాళ్ళు కూడాముక్కాల్ భాగం మంది పుట్టినయింటినీ తోడబుట్టినవారినీ విడిచిపెడుతుంటారు. మగపిల్లలలో ఇంకొంచెం ఆలస్యంగా విడిచి పెడతారు. అందర్నీ, అన్నిటినీ కలుపుకుపోయే సామర్థ్యం అందరికీ ఉండడం కుదరదు. ఎవ్వరూ విలన్లు కాకపోయినా, అందరూ ఒకరి గురించి ఒకరు ఆలోచించే వాళ్ళయినా అంతా కలిపి మోసే భారం ఎక్కువై భారం తగ్గించుకోవాల్సి వస్తుంది . ఆడవాళ్ళకైనా మగవాళ్ళకైనా తమ సంపాదన, తమ పిల్లలు, తమ లక్ష్యాలు, లేదా మనశ్శాంతీ ఇదే కష్టమైతే ఏం చేస్తారు పాపం. విడిచిపెడుతుంటారు.
         తర్వాత పిల్లలు పెద్దయితే వాళ్ళ బాధ్యతలు, వాళ్ళ ప్రపంచం వేరైనపుడు వాళ్ళనూ విడిచిపెట్టాల్సి వస్తుంది. ఎవరూ ఎవరికీ దూరం కాకపోవచ్చు. అయినా ఎక్కడో ఏదో బాధ ఉంటుందేమో కదా!
       తర్వాత తమ పనులు, లక్ష్యములు తమ ఇష్టాలు విడిచి పెట్టాల్సి వస్తుంది. అంతవరకూ ఆయా పనులు చేయటానికి ఉపకరించిన శరీరాంగాలు(దేహాంగాలు) సహకరించవు. అందువల్ల తమ పనుల్లో సహకరించే వ్యక్తులే వెళ్ళి విశ్రాంతి తీసుకోమంటారు. ఇక నీవు పనికి రావని అన్యాపదేశంగా చెపుతుంటారు.(నెగెటివ్ సెన్స్ లో చెప్పట్లేదు. ఫాక్ట్స్ !!) ఉద్యోగాలు, వ్యాపారాలు, వంటిళ్ళూ తమతర్వాతి తరాలకు విడిచిపెట్టాల్సి వస్తుంది. పని సామర్థ్యాలూ, పాలసీ విధానాలు, ఇంటి సామాన్లూ మనవని అనుకోకుండా విడిచిపెట్టాల్సి వస్తుంది.
           తర్వాత పూర్తిగా దేహం మొండికేయడం మొదలు పెడుతుంది.కళ్ళు, చెవులూ పని చేయరు. మాట స్పష్టత ఉండదు. కాళ్ళూ చేతులూ వణుకు రావడం లేదా చచ్చుపడడం జరగవచ్చు. దాంతో అంతవరకూ దేహయాత్రలో నిర్విరామంగా పని చేసిన దేహాంగాలు కళ్ళు, కాళ్ళు అయినా సరే  వాటిపై అభిమానం విడిచి పెట్టాల్సి వస్తుంది. అన్నిటికీ పక్కవాళ్ళ కాళ్ళ చేతులపై ఆధారపడాల్సి వస్తుంది.
       అట్లా ఉండే స్థితిలో ఏమనిపిస్తుంది? ఈ ఇల్లు నాదేనా వీళ్ళు నావాళ్ళేనా అనిపించే రోజూ రావచ్చు. (రావచ్చనే అన్నా.... అపార్థం చేసుకోవద్దు.)అంతకన్నా బెటర్ ఏదీ దొరకకపోయినా విడిచిపెడుతూ ఉండేటపుడు మనుష్యులు ఒకరినొకరు విడిచి పెట్టుకోకపోవచ్చు. కానీ మోహం విడిచేయాల్సిందే.
                      ఈలోకం మీద, తన గడ్డమీద, తన భూమి మీద , తన వాళ్ళమీద ఆఖరికి తన వంటిమీద కూడా......మోహం విడిచిపెట్టుకోవాల్సిందే. విడువనివాళ్ళకూ కాలం విడిపిస్తుంది. విడువకపోతే దేహమూ విడువలేక బ్రతుకూ చావుకూ మధ్య ఊగిసలాడాల్సిందే.
       కానీ చాలా చాలా కష్టం పుట్టినప్పటినుంచీ ఏళ్ళ తరబడి దశాబ్దాలతరబడి పెంచుకుంటూ వచ్చిన మోహాన్ని ఒక్కసారిగా విడిచిపెట్టడం. చాలానే కష్టం. కానీ తప్పదు. ప్రతిదశలోనూ విడిచిపెడుతూ ఉండాల. మనం వయస్సు పెరిగే కొద్దీ మోహం తగ్గించుకోవాల.
         నాది అనేది ఏదీ లేదీ ప్రపంచంలో. అన్నీ మనం కొంతకాలం వాడుకుంటామంతే. క్లాస్ రూమ్ లో బెంచీ మాదిరి, ట్రైన్ లో బెర్త్ మాదిరి, సినిమాహాల్లో ఫ్లైట్లో సీట్ల మాదిరి కొంతసేపు వాడుకున్నట్టే అచ్చంగా అదేవిధంగా ఈ లోకంలోని మనుష్యుల్నీ, బంధాల్నీ , వస్తువుల్నీ కొంతకాలం వాడుకుంటాము. అంతే కానీ ఏదీ మనది కాదు. ఏదీ నాదు కాదు.
            చివరగా ఒక చిన్న మాట హాయిగా నవ్వేసుకోండి. కానీ ఇదే పెద్ద జీవనసత్యం అనీ మరిచిపోవద్దు.
ఈ సమయంలో భగవంతుడు ఏం చేస్తుంటాడో అని ఒకరు అడిగితే ఇంకొకరు చెప్పారంట..... ఇప్పుడే కాదు ఎప్పుడూ ఆయన పకపకా నవ్వుతూనే ఉంటాడు. అని.
ఎందుకు అంటే ఈ భూమి నాదని ఈ భూమి నీదని వాళ్ళ పేర వీళ్ళపేర రాస్తూనే ఉంటారు. రాయించుకుంటానే ఉంటారు. కానీ ఏ ఒక్కరూ శాశ్వతంగా వాళ్ళ పేరుమీద ఉంచుకోలేకపోయినారు. అదే భూమికి హక్కు దారులుగా వేలమంది వస్తూనే ఉన్నారు పోతూనే ఉన్నారు అయినా నాదనుకొనే మనుష్యుల వెఱ్ఱి చూసి నవ్వుతుంటాడట.

29, జూన్ 2014, ఆదివారం

నీలమాధవా!


లోకాధిదైవతం దేవేశపూజితం జగన్నాథ నాయకం సదాఽహం స్మరామి!

ఈ వేళ పురుషోత్తమపురమైనటువంటి పూరీ పట్టణమునందు విరాజితమైన శ్రీ జగన్నాథుని రథయాత్రా మహోత్సవం ప్రారంభమైనది.

జగన్నాథుని నీలమాధవుడని కూడా పిలుస్తారు. గర్భగుడిలో ప్రధాన విగ్రహాలు దారు శిల్పాలు. అంటే చెక్కవిగ్రహాలు. ప్రతి పన్నెండేళ్ళకు ఒకసారి కొత్త చెక్కతో విగ్రహాలు తయారు చేస్తారు. అప్పటివరకూ ఉన్న పాత విగ్రహాలలో నుంచి ఒక దివ్యపదార్థం తీసి కొత్త విగ్రహాలలో పెట్టి తయారు చేస్తారు. అలా అది కొన్ని వందల ఏళ్ళ నుంచి వస్తూ ఉన్న ఆచారం. మతదురహంకారులైన కొందరు సుల్తానులు పాలించేటప్పుడు అన్ని గుళ్ళను ధ్వంసం చేసినట్లుగానే పురాతనమైన ఈ గుడి మీదా దండయాత్ర చేసేందుకు వచ్చారని, అప్పుడు అసలు విగ్రహాలు కొన్నేళ్ళపాటు ఎక్కడో దాచేసి, అదే రూపంతో వేరే విగ్రహాలు అప్పగించగా, వాటిని ఆ మూర్ఖులు బహిరంగంగా వ్రేలాడదీసి భస్మము చేసి సముద్రంలో పడవేశారని చెపుతారు.

జగన్నాథుని గుడి చాలా విశాలమైన పెద్ద గుడి. అంతేకాదు రథయాత్ర ప్రపంచంలోనే పెద్దరథయాత్ర అని చెప్తారు. లక్షలమంది పాల్గొంటారు. సాధారణంగా హిందువులని మాత్రమే దర్శనానికి అనుమతించినా, సర్వులకూ దర్శనం ప్రసాదించటానికి స్వామి గుడి బయటకు వస్తారు. మానవాళికే కాక తాను సృజించిన విశ్వం లోని ప్రతి జీవికీ దర్శనభాగ్యం కలిగించి మోక్షాన్ని ప్రసాదించే అవకాశం ఇవ్వటానికే స్వామి రథయాత్ర అని చెపుతారు. జగత్తుకే నాథుడు కదా మరి.

ప్రతి సంవత్సరం ఆషాఢ శుద్ధ విదియ నాడు ప్రారంభమయ్యే ఈ రథయాత్ర కు అవసరమైన రథాలను అంటే ౩ రథాలను (చక్రాలను, ఇరుసులను కూడా)వరసగా జగన్నాథునికి, బలభద్రునికి, సుభద్రకు ప్రతి సారి కొత్తగా తయారు చేస్తారు. రథయాత్ర పూర్తయ్యాక ఆ చెక్కను విక్రయిస్తారు. కొన్న జనాలు వాటిని తమ ఇంటికి సింహద్వారాలుగా బిగించుకొని శుభం జరుగుతుందని సంతోషంగా ఉంటారు.

పూరీ సముద్రతీరం చాలా అందమైనది. శుభ్రంగా ఉంటుంది కూడా. ప్రపంచవ్యాప్తం గా ఎంతోమంది పూరీని దైవదర్శనం కోసం, పురసందర్శనం కోసం కూడా వస్తారు.
(ఇది పాత పోస్టే.)

20, మార్చి 2014, గురువారం

విద్వేష రాగాలు

     శుభాన్ని ఆశించడం, శుభాకాంక్షలతో కార్యక్రమాలు చేపట్టడం అభినందనీయమూ, ఆచరణయోగ్యమూ అయినటువంటి స్వభావ లక్షణము అనిపించుకుంటాయి.
        సార్వజనీనమైన జీవనము గడిపేవారు, సమాజం గురించి ఆలోచించి, తపించి, సమాజాభివృద్ధి చేయాలనుకొనే వారు పై విధముగా తమను తాము మలచుకోవాల గానీ ఎంతసేపున్నా ద్వేషాలను రగిలిస్తూ అందరి దృష్టీ తమమీద పడాలని కోరుకొని తదనుగుణంగా ప్రవర్తించడం మంచిది కాదు. ఇన్నాళ్ళూ నోటికొచ్చిందల్లా హద్దూ అదుపూ లేకుండా మాట్లాడి, ఋజువులే లేని నిరాధార ఆరోపణలు, నిందలు మోపి తిట్టి తిట్టి పోసి  ప్రజల మనసులను భూభాగాలను ముక్కలు చేసినది చాల్లేదని ఇంకా ఎందుకీ ద్వేష రాగాలాపన? అంటే ఒక్కటే ఎన్నికల సమయములో ఈ విధంగా మాట్లాడితే స్వార్థ ప్రయోజనాలు దక్కుతాయి. ఏ పదవులు ఆశించి ఇవన్నీ చేసినారో అవి అందే సమయము. కాబట్టి ఇప్పుడు ఇవి ఆపడం కుదరదు.
      పదవులు దక్కినాక కూడా ఆపడం జరుగదు. ఎందుకంటే అప్పుడు ప్రజలు ఎదుర్కొనే కష్టనష్టాలకు కూడా గతంలో అవతలి వాళ్ళు చేసిన మోసాల వల్లే ఇవన్నీ జరుగుతున్నాయి అని చెప్పుకుంటూ ఉంటారు.
ఇంకా ఎన్నేళ్ళో ఈ నీలాపనిందలు ప్రజలందరూ భరిస్తూనే ఉండాల. మా రాయలసీమ, మా తెలంగాణ, మా కోస్తా జిల్లాల వారెవరూ ఈ పరిణామాలతో ఆనందంగా లేరు. ప్రజలెవరూ బయటికొచ్చి ఏ సంబరాలూ జరుపుకోకపోవడమే ఇందుకు నిదర్శనం. ఉద్యమాల్లో పాల్గొన్న సమూహాలు, కార్యాచరణ సమితులు సంబరాలు జరుపుకున్నారే కానీ సామాన్యులెవరూ సంతోషంగా లేరు.  పదవీలాభాలు తప్ప  ఇంకేమీ ఒరగని ఈ ప్రక్రియలో ఎన్ని లోపాలున్నాయో రాన్రాను బయటపడతాయి.
         రాజుల  రాజ్యాధికార విస్తరణకాంక్ష ను, వారి యుద్ధాలను తప్పుబట్టని వారే లేరు. ఇప్పుడు జరుగుతున్నది మాత్రం అదికాదా? వీలైనంత వరకూ పదవులు, అధికారాలు పొందాలనే కాంక్ష లేని నేతలెందరు? అది దక్కని వారు అసమ్మతులను, ద్వేషాలను పెంపొందించడం సర్వసాధారణము. ఆ ప్రక్రియలో ప్రజల ఐక్యతను దెబ్బదీసి లాభం పొందాలనుకొనే వారు ఆజ్యం పోయడం. ఇంకేముంది? కొత్త రాజ్యాలనేర్పాటు చేసికొని మరీ విస్తరణకాంక్షలను తీర్చుకుంటారు.
     ఇన్నాళ్ళూ ఏ పిల్లల అమాయకపు బలిదానాలనైతే మెట్లుగా చేసికొని పీఠాలెక్కినారో ఇప్పుడు వారినే తృణీకరించడం , కావాలంటే తెలంగాణా రత్న వంటి బిరుదులిస్తాము, ఉద్యోగాలిస్తాము, పరిహారాలిస్తాము కానీ పదవుల్లో భాగం మాత్రం పంచము అనే స్వార్థ పూరిత నిర్లజ్జాకరమైన వ్యాఖ్యానాల్ని వింటున్న సమాజము , కాలము నేర్పబోయే గుణపాఠం గురించి ఎదురుచూస్తూ ఉంది.

2, మార్చి 2014, ఆదివారం

సామాజిక ధర్మం

                             ఏది జయం? ఏది అపజయం? ఏదిఎన్నాళ్ళు? ఈరోజు వచ్చిన ఫోన్ రేపుండదు. ఈరోజున్న మనిషి రేపుండడు. అన్నీ చూస్తూ కూడా ఏదో ప్రపంచాన్ని జయించేస్తున్న భావనలో మనిషి ఎందుకుంటాడు?

                  నేను లేకపోతే ఇది ఆగిపోతుంది. నేను కాబట్టే ఇంత బాగా చేసినాను. ఇంకెవరైనా ఏమి చేస్తారనే అహంకారం ఎందుకు వస్తుంది? ఎగిరిపడుతున్న ఈ శరీరం ఒక దశలో కదలకుండా మంచం పట్టి ఉండబోతుందేమో, ఎవరికి తెలుసు? ఇప్పుడు అట్లున్న వారు కూడా ఒకప్పుడు ప్రపంచాన్ని ఏలేస్తున్నామన్న భావనతో బ్రతకలేదూ?ఏమయింది చివరకు? మనకెమవుతుందో మనకు తెలుసా? ఎందుకీ మిడిసిపాటు? ఏమి చూసుకొని? ప్రతి నిముషమూ తనను మించిన వారు కనిపిస్తూనే ఉన్నా నాకీ ప్రత్యేకత ఉందని అనుకోకపోతే మనిషి ఎందుకు బ్రతకలేదు?

                        సాధించలేకపోతే , అనుకున్న స్థాయిలో ఏదైనా చేయలేకపోతే ఎందుకు క్రుంగిపోవడం? ఒక చిన్న ప్రశంస కనిపించినా ఎందుకు పొంగిపోవడం. నన్ను గుర్తు పెట్టుకున్నారనగానే , నాకోసం వీళ్ళిది చేస్తారు, చేసినారనగానే ఎందుకంత సంతోషం? ఏది నిజం , ఏదబద్ధం? కనిపించినదానికి ఆ పక్క ఏముంది? అది తెలిసేవరకూ తుళ్ళిపడడం, తెలిసింతర్వాత కుళ్ళుకోవడం ఏదైతే నాకోసం/నాది/ నావల్ల అనుకున్నామో అది కాదని మిగతా వారికోసమంటే తెలిసింతర్వాత  కుళ్ళుకుంటారు కదా!

                        రాజకీయాల్లో ఉన్న వాళ్ళని అనడం ఎందుకు? వాళ్ళు డబ్బు అధికారం కోసం చేసేది మిగతా అందరూ మంచితనమనుకున్నదానికోసం చేస్తున్నా ఏది ఉంటుంది? ఎన్నాళ్ళు అనే ప్రశ్న అన్నిటికన్నా పెద్దది. ఏది మంచి ఏది చెడు అనేది ఎవరు నిర్ణయిస్తారు? ఏ ప్రాతిపదిక మీద? మంచి కి చెడుకు మధ్య ఒక చిన్న నూలుపోగంత తెర ఉన్నసందర్భాల్లో ఆ జవాబు ఇచ్చేదెవరు? అన్ని దేశకాల మాన పరిస్థితుల్లో ప్రతి ఒక్కరికీ, ప్రతి ప్రాంతానికీ, ప్రతి కాలానికి మారే ధర్మం యొక్క రూపురేఖలేమవి? అందరికీ వర్తించే సామాజిక ధర్మమేది?

                     సామాజిక ధర్మాన్ని అనుక్షణం కాపాడే వ్యవస్థ కాలం చెల్లిపోయింది. ఎక్కడో అక్కడా అక్కడా ఉన్నా మొత్తంగా అందరూ అంగీకరించే ఒక వ్యవస్థ ఇంక లేదా? అటువంటిదే సమాజాన్ని రక్షణ కవచంగా తన కర్తవ్యాన్ని నిర్వహించి సమాజాన్ని కాపాడుతుంది. హెల్మెట్ ధరించడం ఇబ్బందిగా ఉందనో, అందం కనిపించదనే ఒక మాయలోనో పడి విడిచిపెడితే,పడితే.. ఏమవుతుంది? అదే మనము సామాజిక ధర్మాన్ని విడిచి పెట్టడం వలన వచ్చిన నష్టము. ఆచారవ్యవహారాలు పాటిస్తూ సాటిమనిషి కష్టసుఖాల్లో భాగం పంచుకుంటూ, మంచి చెడు ల విచక్షణా జ్ఞానాన్ని ఉపయోగించే మంచి అలవాటున్న సమాజాన్ని స్వంత సుఖము, విశృంఖలత్వం, వ్యాపారదృష్టి తో నిరంతరమూ నాకెమి వస్తుందనే ధొరణి పెంచుకున్నాక సామాజిక ధర్మం అనేది నశించిపోయింది. ఇప్పుడు అన్యాయాలు జరుగుతున్నాయో అంటూ గోలపెట్ట్డడం కన్నా, కవచం వంటిది, జనబాహుళ్యానికి ముఖ్యమైనదీ అయిన హెల్మెట్ వంటి సామాజిక ధర్మాన్ని అవతలపెట్టి వ్యక్తి స్వేచ్ఛకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం అన్యాయం.తప్పునితప్పు అని చెప్పేవాళ్ళెవరూ ఇక్కడ లేరు.ప్రతి తప్పుకీ మూలకారణాన్ని అన్వేషించి సమర్థించుకో దలిస్తే మంచి నుంచి చెడుని వేరుగా తీసి పెట్టగల నైపుణ్యం కొరవడుతుంది. సమాజం యొక్క అస్తిత్వం రూపురేఖలు లేకుండా మాసిపోతుంది.
అటువంటి పరిస్థితిని తెచ్చుకోక ముందుగా మేలు కుంటే బయటి సమాజానికి , లోపలి యజమానికి ఋణం తీర్చినవాళ్ళమవుతాం.

4, సెప్టెంబర్ 2013, బుధవారం

మూర్ఖ ధనిక బాటసారి


ఒక బాటసారి ఒక చేతిసంచీలో వజ్రాలు, మాణిక్యాలు, రత్నాలు, ముత్యాలు, బంగారు నాణెములు, వెండి నాణెములు పెట్టుకొని ప్రయాణిస్తుండగా, రకరకాల ప్రమాదాల వల్ల అంటే దొంగల వల్ల, బండో/నావో తిరిగి పడడం వలన , వరదలలోనో, సంచీకి పడిన చిల్లు వలననో ఉన్నవాటిలో చాలామటుకు పోగొట్టుకొని వాటికోసం బాధపడకుండా చేతి సంచీ ఎక్కడ పోతుందో అని దానిని ప్రేమిస్తూ, జాగ్రత్తగా కాపాడుకొన్నట్టు ......

అంత మూర్ఖంగానూ మనము శరీరంలో కన్నులు,  చెవులు, పళ్ళు, జీర్ణశక్తి, గమన శక్తి ఇట్లాంటి అమూల్యమైన రత్నాలను మొదట గుర్తించము, గుర్తించినా జాగ్రత్త గా రక్షించుకోవాలనుకోము. రక్షించుకున్నా విధివశాత్తూ పోగొట్టుకున్నా ఇంక మునుపటి మాదిరి పనికి రాని శరీరాన్ని పట్టుకు వేలాడుతూ ఎక్కడ దీనిని పోగొట్టుకుంటామో అని జాగ్రత్త పడతాము కానీ,

మన గమ్యము ఏమి మనము అక్కడికి ఎట్లా చేరుకోవాలని ఏమాత్రమూ ఆలోచించము. కన్నుల శక్తి క్షీణించుచున్నా, బాడుగ కన్నులు తెచ్చుకొని లోకాన్నే చూడాలనుకుంటాము కానీ అంతర్దృష్టి ని పెంపొందించుకోవాలనుకోము.

పండ్లు రాలి పోయినా, జీర్ణశక్తి నశించినా ఆకలిని, తిండిపై మోజును విడిచి పెట్టము. మనము విడిచిపెట్టడానికే ప్రయత్నించము. ఇంకా ఆకలిని , మోహాన్ని జయించేది కుదురుతుందా?

ఎప్పుడూ దీండ్ల మీదే మనసుంచి, దీండ్లను సంపాదించుకొనే ప్రయత్నాలే చేస్తున్న మనము ఏనాటికి మంచంలో పడినా, అంత్యకాలములో ఉన్నా ఈ మోహాన్ని ,మోజును విడిచిపెడతామా? చేతనవుతుందా?

ఎప్పుడు ఎవరు కరుణిస్తారా, ఎవరు ఇంత గంజి పోస్తారా అని ఎదురుచూస్తున్నా( ధనికులైనా, బీదలైనా, ప్రేమించే వారున్నా ఈ పరిస్థితి ఎవరికైనా రావచ్చు.) కూడా విడిచిపెట్టలేము. ఆ రోజుకు తయారవడానికి ఈ మోజును ఇప్పటినుంచే విడిచి పెట్టే ప్రయత్నాలు ఎందుకు చెయ్యము?

ప్రతిరోజూ ఎందరు చస్తున్నా, మనము మాత్రము ఉంటామనే రేపటికి పనికొస్తుందని డబ్బులు సంపాదించడాలు, చీటీలు కట్టడాలు, ఇడ్లీకి రుబ్బడాలు చేస్తుంటాము.

ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానము ఎవరికి వారు తెలుసుకోవాల్సిందే.
ఎందుకంటే ఎన్ని ప్రవచనాలో విన్నా వినేంతవరకే కానీ దానిని వంటబట్టించుకొని అమలు జరిపేవాళ్ళు ఒక్క శాతం ఉంటారేమో.
ఎవరికి వారికే ఆశామోహముల పట్ల విరక్తి జనించవలసిందే. లేదంటే మళ్ళీ మళ్ళీ జనించవలసిందే. పుణ్యపాపాలనుభవించవలసిందే.

29, ఏప్రిల్ 2013, సోమవారం

వాణీ వీణాధరి!

వాణీ వీణాధరి! నమ్మితి నిన్నే
వరముల నీయవె, కమలజురాణి!!
వాణీ వీణాధరి, నమ్మితి నిన్నే......!

జగములకాదియు అంతము నీవే,
ఖగముల రాణిపై కొలువున్న దేవి!
ధగధగ మెఱిసెడు ధవళవస్త్రముల
ధరియించినావే దనుజసంహారిణి!

సకల చరాచర ప్రాణుల యందును
బుద్ధిరూపమున నిలిచిన దేవి!
నలువ పట్టపు రాణి! దీవింప
రావే , జ్ఞానమయీ శ్రీ కల్యాణీ!

10, ఏప్రిల్ 2013, బుధవారం

కోయిల్లారా! మంగళం పలుకరే!

కొమ్మంచులపై పాడే కోయిల్లారా!
కొంచెము మీరలు మంగళం పలుకరే!

కుంచెల నిండుగ ధాన్యము పంచగ
వంచనలేని మంచిని పెంచగ
అంచుల పంచెలు, చీరలు పెంచగ

కొమ్మంచులపై పాడే కోయిల్లారా!
కొంచెము మీరలు మంగళం పలుకరే!

చంచలమౌమనసును వంచగ
మించక పెద్దల, బోధల నెంచుచు
సంచిత పాపపు కర్మల త్రుంచగ

కొమ్మంచులపై పాడే కోయిల్లారా!
కొంచెము మీరలు మంగళం పలుకరే!

పంచన చేరిన దీనుల ముంచుచు
సంచులు నింపెడు బుద్ధులు తెంచగ
నెంచి మరింక పలుకరే మేలెంచి...

కొమ్మంచులపై పాడే కోయిల్లారా!
కొంచెము మీరలు మంగళం పలుకరే!

12, జనవరి 2013, శనివారం

మిత్రులారా!